محاسبه دقیق وزن لولههای فولاد کربنی یکی از حیاتیترین مراحل در برآورد هزینههای خرید، مدیریت لجستیک و طراحی استراکچرهای صنعتی است. وزن نهایی لوله تابعی از قطر خارجی، ضخامت دیواره و طول آن است که از طریق فرمول استاندارد مهندسی (قطر – ضخامت) × ضخامت × ۰.۰۲۴۶۶ به دست میآید.
برند بازارمس در این مقاله به بررسی دقیق روشهای محاسبه، جداول وزنی استاندارد و فاکتورهای تأثیرگذار بر وزن نهایی محصول میپردازد تا خریداران و مهندسان با اطمینان کامل نسبت به انتخاب مقاطع فولادی اقدام کنند.
۱. فرمول استاندارد و ریاضی محاسبات
برای محاسبه وزن هر متر لوله آهنی، از فرمولی استفاده میشود که بر پایه چگالی متوسط فولاد (۷.۸۵ گرم بر سانتیمتر مکعب) طراحی شده است. این فرمول به شرح زیر است:
وزن کل (کیلوگرم) = (قطر لوله – ضخامت) × ضخامت × ۰.۰۲۴۶۶ × متراژ
- قطر لوله (D): قطر خارجی لوله بر حسب میلیمتر.
- ضخامت (t): ضخامت دیواره لوله بر حسب میلیمتر.
- عدد ۰.۰۲۴۶۶: ضریب ثابت تبدیل که از ضرب عدد پی در چگالی فولاد به دست آمده است.
- متراژ (L): طول شاخه لوله (معمولاً ۶ یا ۱۲ متر).
۲. اهمیت دقت در محاسبه وزن برای پروژهها
دانستن وزن دقیق لوله در سه حوزه کلیدی اهمیت دارد:
- شفافیت مالی: از آنجایی که قیمت لولههای فولادی در بازار بر اساس وزن (کیلوگرم) اعلام میشود، محاسبه پیشفرض وزن مانع از پرداخت هزینههای اضافی میگردد.
- برنامهریزی حمل و نقل: با دانستن وزن کل محموله، میتوان نوع خودروی باربری (از نیسان و خاور تا تریلیهای ۱۸ چرخ) را به درستی انتخاب کرد.
- محاسبات مهندسی: در سازههای فلزی و خطوط انتقال سیالات، وزن لولهها مستقیماً بر روی محاسبات بار مرده و پایداری سازه تأثیر میگذارد.
۳. جدول نمونه وزنی (استاندارد بازارمس)
در جدول زیر، وزن تقریبی برخی از سایزهای پرکاربرد لولههای سیاه و مانیسمان بر اساس فرمول فوق آورده شده است:
| سایز نامی (اینچ) | قطر خارجی (mm) | ضخامت (mm) | وزن هر متر (kg) |
| ۱/۲ اینچ | ۲۱.۳ | ۲.۸ | ۱.۲۷ |
| ۱ اینچ | ۳۳.۴ | ۳.۴ | ۲.۵۰ |
| ۲ اینچ | ۶۰.۳ | ۳.۹ | ۵.۴۴ |
| ۴ اینچ | ۱۱۴.۳ | ۶.۰ | ۱۶.۰۷ |
۴. نکات فنی در هنگام محاسبه
- تلورانس تولید: توجه داشته باشید که طبق استانداردهایی نظیر ASTM، وزن واقعی لوله تولید شده در کارخانه ممکن است بین ۱ تا ۵ درصد با وزن تئوری تفاوت داشته باشد.
- واحد اندازهگیری: برای استفاده صحیح از فرمول، حتماً قطر و ضخامت را به میلیمتر وارد کنید.
- نوع متریال: این فرمول مختص فولاد کربنی (Carbon Steel) است. برای لولههای استنلس استیل یا مسی، به دلیل تفاوت در چگالی، باید از ضرایب متفاوتی استفاده کرد.
نتیجهگیری
برند بازارمس همواره تأکید دارد که پیش از نهایی کردن سفارش، وزن تئوری بار را با جداول استاندارد تطبیق دهید. استفاده از ابزارهای محاسبه آنلاین و فرمولهای دقیق، نه تنها ضامن سلامت فنی پروژه شماست، بلکه از نظر اقتصادی نیز بهرهوری خرید شما را افزایش میدهد.
